Vallende muren op het Neude

UTRECHT – De grenswachters die afgelopen zaterdag het Neude afzetten, waren niet geïnteresseerd in identiteitsbewijzen, maar in een gesprek over barrières en innerlijke muren. Ze blokkeerde met grensposten en slagbomen de doorgang voor het winkelend publiek. Pas na een goed gesprek ging de slagboom omhoog.

De koude wind tussen het oost blok en het kapitalistische westen waaide afgelopen zaterdag over het Neude. Het anders zo gezellige plein was afgezet met drie grensposten. Ze vormden een strikte scheiding tussen ZONE WEST, ZONE MITTE en ZONE OST. Het leek net het Berlijn van voor 1989.

De dag was een initiatief van de VIPbus, in samenwerking met Studium Generale en Culturele Zondagen en liep vooruit op de ‘Kultur Sonntage’, 7 en 8 november in Utrecht. Dit weekend zal de Domstad in het teken staan van de val van de Berlijnse muur, 20 jaar geleden. In het kader van de naderende ministerconferentie van de Europese Raad in Utrecht, probeerde de grenswachters zoveel mogelijk verschillende Europese nationaliteiten te spreken.

Het VIPteam undercover
Drie opmerkelijke grenswachters, in charmante uniformen, riepen voorbijgangers tot halt om hen eens flink aan de tand te voelen. Gelukkig was de sfeer op het Neude een stuk beter dan ten tijden van de koude oorlog. De grenswachters, ofwel het VIPbus-team incognito, vroegen voorbijgangers niet naar hun identiteitsbewijs, maar naar hun persoonlijke grenzen. Fouilleren en arresteren was er niet bij, wel een pittig gesprek over barrières en muren, persoonlijke dromen en ambities. Wat houdt jou tegen te doen waarvan je droomt?

Rondom alle grensposten was het druk. Nieuwsgierige voorbijgangers hielden halt om te zien wat er gaande was. Er vonden mooie gesprekken plaats, over barriëres in de buitenwereld en innerlijke muren. ‘Als de echte muren wegvallen, blijven je eigen muren over’, vindt een Duitse studente. Haar Spaanse vriendin is het met haar eens. ‘Als jouw vertrouwde omgeving wegvalt, word je aangewezen op jezelf. Je kunt niet langer de schuld geven aan de buitenwereld.

‘Wat ik het meeste mis is warmte’, vertelde een Roemeens meisje aan grenswacht Fleur bij de doorgang van Zone West. ‘Nederlanders zijn erg gastvrij en aardig, maar het is lastig om echt opgenomen te worden in de maatschappij, om er echt bij te gaan horen.’ Een oudere man uit Engeland heeft daar minder moeite mee. ‘Ik woon hier al jaren’, vertelt gentlemen Ken. ‘Ik kwam hier naar toe voor een schone vrouw en ben inmiddels helemaal ingeburgerd.’

Naast de grensposten lagen grote bakstenen opgestapeld. Douanier Dennis vroeg voorbijgangers om er hun toekomst zonder grenzen erop te schrijven. ‘Als geloof persoonlijk is, dan accepteert men de verschillen’, schreven Leon en Laura. Volgende week, tijdens de culturele zondagen, gaat de VIPbus verder met het verzamelen van persoonlijke stenen om zo een grote muur te bouwen.

47 nationaliteiten
Van Roemenie tot de Macedonië, via Polen naar Turkije; de grenswachters spraken die dag 15 verschillende nationaliteiten. Van iedere ‘gescoorde’ buitenlander werd een polaroidfotootje gemaakt. Een aardige oogst, maar nog niet voldoende.  Doel was namelijk om de boodschappen van 47 verschillende Europese nationaliteiten te verzamelen. Over twee weken vergadert een gelijk aantal Europese ministers in de Domstad. Tijdens deze ministerconferentie krijgt elke minister een zilverkleurig blik aangeboden, met daarin een polaroid en een persoonlijke boodschap.

De vrolijke foto van Norbert en Conrad wordt ook ingeblikt. De Poolse vrienden kijken met een brede glimlach in de camera. ‘Nederland is een mooi land’, vindt Conrad. De opgewekte straatkrantverkoper heeft het wel naar z’n zin in Nederland. ‘Je kunt hier veel meer geld verdienen dan in Polen. Het is wel jammer dat je in Utrecht niet met bier over straat mag lopen.’ Norbert vindt dat ook spijtig. ‘Maar gelukkig hebben ze hier wel haring, dat maakt een hoop goed.’

Om de lijst van Europese landen compleet te maken is de VIPbus nog op zoek naar 32 Europese nationaliteiten. Ben of ken jij die Europeaan die wij zoeken? Laat van je horen op www.devipbus.nl of kom 7 en 8 november naar het Stadshuisplein. Daar zijn  de VIPbus en de douaniers aanwezig om een muur te bouwen van stenen die zijn beschreven met persoonlijke boodschappen. Net als de Berlijnse muur 20 jaar terug, zal ook deze muur vallen. Aan het eind van de dag zal staatsecretaris Timmermans (Europese Zaken) de onderste steen boven halen.

foto’s Roel Determeijer

Bekijk hier nog meer reactie en VIP’s: Very Inspiring Photo’s: Sta jij erop?

Klik hier voor alle  foto’s of om te downloaden

HALTES: OOG IN AL, OVERVECHT, LOMBOK, 
CENTRUM
CHECKPOINT NIEMANDSLAND: STADHUISBRUG

13.00 – 16.00
Utrecht gaat internationaal! Utrecht is op 16 en 17 november 2009 gastheer voor de 16e Ministersconferentie van de Raad van Europa om te praten over grensoverscheidende samenwerking. De VIPbus grijpt samen met de Culturele Zondagen, de gemeente Utrecht en Studium Generale (Hogeschool Utrecht) de kans om deze verschillende nationaliteiten in Utrecht beter te leren kennen. De VIPbus toert door de Utrechtse wijken om hun persoonlijke verhalen over vrijheid en persoonlijke grenzen in te blikken. Gegarandeerd verse en inspirerende ontmoetingen. De ingeblikte verhalen worden 17 november aan de ministers tijdens het diner op de conferentie aangeboden. Ben jij of ken jij een van de 47 nationaliteiten en woon je in Utrecht? Laat het ons dan weten. Wij zijn benieuwd naar jouw verhaal over grenzen en vrijheid: info@devipbus.nl